دانلود پژوهش: پایان نامه مدیریت توسعه (علوم اجتماعی) درباره توانمندسازي اقتصادي زنان سرپرست خانوار روستايي

جهت دريافت درجه كارشناسي ارشد

رشته علوم اجتماعي

 

گرايش مديريت توسعه

 

موضوع:

بررسي پيامدهاي اعتبارات خرد روستايي برتوانمندسازي اقتصادي زنان

سرپرست خانوار روستايي با تاكيد بر طرح حضرت زينب كبري (س)

 

«مطالعه موردي در روستاهاي تحت پوشش اين طرح در شهرستان بوئين زهرا از توابع استان قزوين»

1-1- مقدمه:

در دنياي كنوني نيل به اهداف توسعه بدون به حساب آوردن نيمي از جمعيت جامعه كه زنان آن را تشكيل مي
دهند، شدني نيست. اين در حالي می باشد كه زنان بويژه در مناطق روستايي، تأثیر عمده
اي در توليد محصولات برعهده دارند كه بدون مشاركت آنها دستيابي به توسعه ناممكن به نظر مي
رسد البته در ميان اين زنان نيز، قشري هست كه سرپرست مرد خانوار خود را به دلايل گوناگوني از دست داده
اند كه تأثیر آنها را در خانوار مضاعف كرده می باشد. در بسياري از كشورهاي جهان سوم، راهبردهايي براي مشاركت عملي زنان در توسعه و برطرف شدن موانع اتخاذ شده می باشد كه يكي از اين راهبردها، توانمندي زنان می باشد كه صرفاً به مفهوم بهره
مندي آنان از مزايا و نتايج برنامه
هاي توسعه نيست، بلكه آنان بايد در اجراي برنامه
ها و طرح
هاي توسعه مشاركت فعالانه داشته باشند كه يكي از طرق آن پرداخت اعتبارات خرد به زنان سرپرست خانوار روستايي براي انجام فعاليت
هاي كوچك در جهت افزايش درآمد، عدالت اجتماعي و اشتغال آنان مي
باشد. کوشش در جهت فراهم آوردن امكانات زندگي بهتر براي افراد بسيار تهي دست به خصوص زنان سرپرست خانوار، از طريق معرفي راهنماي جديد پس
انداز و دريافت اعتبار، گرچه بسيار مهم می باشد ليكن همواره با مشكلاتي روبرو می باشد. امروزه اهميت تأثیر زنان توسط صاحبنظران گوشه و كنار دنيا و در معاهده
هاي رفع تبعيض و معاهده ژنو گوشزد مي
گردد و بسياري از دست
اندركاران به اين مسئله كه بايد توسعه از روستاها شروع گردد، اذعان دارند. لذا با در نظر داشتن عقب نگه داشتن اين زحمت كشان، به نظر مي
رسد كه در درجه اول، وجود تشكل
هايي در روستاهاي كشور براي تشويق زنان روستايي به كار اظهار نظر و حل مشكلات و ارائه راه
حل

ها توسط خودشان ضروري می باشد. اما بدون وجود سرمايه و اعتبارات لازم به فعليت در آوردن استعدادها و بهره
برداري از توان
هاي طبيعي و انساني توسعه پايدار امكان پذير نيست. تامين مالي زنان، تأثیر بسيار موثري در آگاهي، احساس عزت و كرامت انساني، احساس هويت، پويايي، تحرك، شادي و احساس مسئوليت فردي و جمعي، احساس برابري با مردان، رونق اقتصادي خانواده و جامعه، سرمايه
گذاري اشتغال، مشاركت، مبارزه با فقر را در پي دارد. بدون ترديد، درك كردن زنان، واگذاري بعضي از تأثیر
ها به آنان و درگير كردن آنها در فرآيند توسعه، منجر به پويايي فرهنگي شده و بدين طريق از بسياري از بحران
هاي انساني، اجتماعي و محيطي مي
توان ممانعت به اقدام آورد.

از آنجا كه توانمندسازي ابعاد گسترده و وسيعي دارد و در مجال اين تحقيق نمي
گنجد: در اين پژوهش سعي شده می باشد كه بيشتر از بعد اقتصادي قضيه به اين مسئله نگاه گردد ولي براي آشنايي بيشتر به گونه اختصار انواع توانمندسازي در ذيل آورده مي
گردد.

توانمندي سياسي – آموزشي: از طريق آموزش براي خود اتكايي يا آموزش براي آگاهي
هاي ضروري، ظرفيت و قابليتي را در مردم ايجاد مي
كنند تا به موضوعاتي نظير دموكراسي و عدالت تمسك جسته و به احساس استقلال در تفكرات و نوع در نظر داشتن جهان (جهان
بيني) و سطح مطلوب بهزيستي و رفاه دست پيدا كند.

توانمندي تكنولوژيكي: از طريق شناخت دانش و مهارت
هاي دروني كه با همكاري بين
المللي تكميل مي
گردد جهت حل مسائل رشد، زيست محيط و رفاه انساني لازم است. اين امر مستلزم گسترش و سهيم كردن تكنولوژي
هايي می باشد كه بهره
وري نيروي كار را افزايش داده، نيروي بالقوه كسب درآمد را بالا ببرد، رفاه انساني را افزايش بخشيده و تاثيرات منفي زيست محيطي را كاهش دهد

توانمندي فرهنگي و روحي / معنوي: فرهنگ و معنويت آگاهانه اساس موجوديت بشر و بنيان جوامع سالم انساني بسياري را تشكيل مي
دهد. اخيراً در مباحث مربوط به توسعه بسياري از محققين در مورد مسائل زيست محيطي و توسعه، از فرهنگ و معنويت به عنوان عوامل بنيادين در راستاي تغيير جهت به سوي توسعه پايدار ياد مي
كنند. (شادي طلب الف، 1381، 20-19)

توانمندي اقتصادي: كه از طريق آن، افراد، جوامع، دولت با دريافت اعتبارات و به كارگيري آنها در فعاليت
هاي مختلف مديران توسعه خود مي
شوند كه منجر به افزايش رفاه و اشتغال و درآمد مي
گردد.

در اين تحقيق زنان سرپرست خانوار تحت پوشش طرح حضرت زينب كبري (س) مورد نظر قرار گرفته شده می باشد كه از طرف كميته امداد امام خميني (ره) به بانك كشاورزي معرفي شدند. شايان ذكر می باشد كه اين تسهيلات اعطايي از طرف بانك كشاورزي فقط با معرفي اين نهاد صورت نمي
گيرد بلكه نهادهاي مختلفي مانند سازمان بهزيستي، سازمان زندان
ها، جهاد كشاورزي و.. در اين مهم دخيل هستند ولي در اينجا آن بخش از زناني كه در روستاهاي بويين زهرا (به عنوان يكي از شهرستان
هاي قزوين) تحت پوشش اين طرح با معرفي كميته امداد امام خميني (ره) قرار گرفته
اند مورد پژوهش قرار مي
گيرد تا پيامد اين اعتبارات خرد بر توانمندي اقتصادي آنان بررسي گردد.

1-2- طرح مسئله:

در ايران، در بسياري از روستاهاي كشور، شكل غالب توليد، سازمان خانوادگي توليد می باشد كه اين مي
تواند نمايانگر اهميت تأثیر افراد خانواده در فعاليت
هاي موجود در روستاها باشد. با ژرف شدن در تقسيم كار جنسيتي در اين واحدها مي
توان به وظايف بي
شمار و آشكار و پنهان زنان پي برد. بطور كلي زنان در كنار كارخانه و پرورش كودكان و وظيفه همسري به صورت مستقيم و غيرمستقيم در توليد تأثیر دارند، هرچند كه كمتر به عنوان شاغل محسوب مي
شوند و اکثراً اين وظايف با امور خانه
داري تلفيق شده و جزو وظايف روزانه آنان به حساب مي
آيد. بنابراين، تأثیر توليدي زنان روستايي كمتر تجلي اقتصادي و حتي اجتماعي يافته می باشد.

از ديرباز، زنان در روستاها به فعاليت
هايي نظير بذركاري، نشاء صيفي
جات، تنك، وجين كردن چغندر قند و پنبه، كوبيدن حبوبات و كمك در بوجاري محصولات مزرعه – جمع و جور كردن امور دامداري و خشك كردن گوشت براي مصرف در فصل سرما مي
پردازند و در واقع توانمندي آنان مي
تواند در رفع نگراني مردان خانوار كه همواره نگران تامين حامي و يار و ياوري براي انجام كارهاي مزرعه هستند، بسيار مثمرثمر باشد. (شهبازي، 1381)

و يا اداره سازمان
هايي مانندواره كه بيشتر زنانه و با كاركردهاي نهان و نمايان مي
باشد مانند فعاليت
هاي زنان را شامل مي
گردد كه براي افزايش سودمندي دامداري معيشتي و نيمه معيشتي براي توليد فراورده
هاي شيري (كافي كردن ميزان شير و نيروي كار و صرفه
جويي در اين دو عامل) تا به امروز، تداوم يافته می باشد. (فرهادي، 1370)

در اين ميان ، زناني وجود دارند كه به دلايل مختلف سرپرست خانوار خود را از دست داده
اند و بار بيشتري را به دوش مي
كشند.

از آنجا كه توسعه مفهومي كيفي و چند بعدي می باشد كه هدف عمده آن كاهش فقر و بيكاري و توزيع مناسب ثروت و درآمد می باشد و همه گروه
هاي جامعه را مدنظر قرار مي
دهد، در راه رسيدن به توسعه، همه افراد جامعه و حتي فقيران بايد مشاركت داشته باشند، اما آن چیز که مورد توجه می باشد، اين می باشد كه فقرا چگونه مي
توانند در امر توسعه مشاركت كنند. اين مسئله به خصوص در مورد زنان سرپرست خانوار روستايي كه از امكانات اجتماعي محدودتري برخوردارند، بسيار مورد توجه می باشد. زن روستايي، گرچه در فعاليت
هاي اقتصادي روستا تأثیر عمده
اي ايفا مي
كند، ولي ارزش اقتصادي فعاليت
هاي او در محاسبات ملي ديده نمي
گردد و اين از آن رو می باشد كه در اغلب موارد، فعاليت
هاي اقتصادي زنان روستايي جزو وظايف آنها در تامين نياز خانوار به شمار مي
رود. به ديگر سخن، فعاليت
هاي اقتصادي زنان روستايي، فعاليت
هاي مربوط به بخش غيررسمي اقتصاد می باشد. بدين ترتيب وقتي ارزش اقتصادي براي فعاليت زن روستايي در نظر گرفته نشود، درآمدي هم براي او ايجاد نمي
گردد و در چرخه اقتصادي شكافي به وجود مي
آيد. توليد صورت گرفته می باشد ولي درآمدي به دست نيامده می باشد و اين مسئله منجر به فقير شدن زنان روستايي مي
گردد. يكي از مهمترين راهكارها در جهت از بين بردن فقر زنان، توانمندسازي آنان می باشد. توانمندسازي زنان كه اغلب با بهره گیری از ابزار تامين مالي خرد صورت مي
گيرد، راهي براي هدايت زنان به سمت انجام فعاليت
هاي توليدي و درآمدزا می باشد.

امروزه با در نظر داشتن مهاجرت جوانان و يا مردان خانواده
ها به شهرهاي كوچك و بزرگ اهميت فعاليت زنان، خصوصاً زنان سرپرست خانوار بيشتر نمايان مي
گردد و ضرورت اعتبارات خرد در ايجاد فعاليت
هاي كوچك براي توانمندساختن زنان سرپرست خانوار روستايي، بيشتر مورد توجه قرار گرفته می باشد. بطوري
كه، سال 2005 ميلادي را سال اعتبارات خرد ناميده
اند كه هدف فقرزدايي، عدالت اجتماعي و ايجاد اشتغال را دنبال مي
كند.

در اين راستا، بانك كشاورزي با كمك ساير نهادها مانند كميته امداد خميني (ره)، سازمان بهزيستي، سازمان زندان
ها و جهاد كشاورزي و… با مد نظر داشتن اهدافي خاص، سعي در توانمندسازي زنان سرپرست خانواده نموده می باشد. يكي از مكانيزم
هاي بانك كشاورزي و كميته امداد امام خميني (ره) درخصوص توانمندسازي زنان، اجراي طرح حضرت زينب كبري (س) می باشد كه در اين تحقيق سعي شده می باشد تا جايگاه اعتبارات پرداختي توسط بانك كشاورزي كه با معرفي واجدين شرايط از طرف كميته امداد امام خميني (ره) صورت مي
گيرد، مورد بررسي قرار گيرد كه آيا طرح حضرت زينب كبري (س) با مكانيسمي كه در حال اجرا می باشد، مي
تواند براهداف از پيش تعيين شده خود كه ايجاد درآمد و اشتغال و توانمندسازي اقتصادي زنان سرپرست خانوار می باشد جامه اقدام بپوشاند؟


1-3- اهميت مسئله:

تأثیر اعتبارات خرد در آغاز هزاره سوم به عنوان يكي از رويكردهاي مهم براي رفع فقر و توانمندسازي اقتصادي زنان سرپرست خانوار روستايي قرار گرفته می باشد و به زنان به عنوان نيمي از جمعيت فعال روستا كه در توسعه بسيار مؤثرند توجه شده می باشد. در اين راستا ردكليفت[1] (1987) معتقد می باشد: «در امر توسعه پايدار، مردم در كانون اين امر قرار داشته و رشد اقتصادي نه به عنوان يك هدف، بلكه به مثابه يك وسيله تلقي مي
گردد. در اين
گونه از توسعه، فرصت
هاي زندگي نسل
هاي آتي همراه با فرصت
هاي زندگي نسل
هاي حاضر مورد حمايت قرار گرفته و نظام
هاي اكولوژيكي را كه كل حيات، وابسته به آنها می باشد محترم مي
دارند. در اين توجه، حفظ حقوق شهروندي، حقوق سياسي، افزايش مشاركت، فرصت
هاي اجتماعي، عدم تبعيض، امنيت و كرامت انساني و ارزش
هاي فرهنگي، آگاهي و معرفت و جلوه
گر شدن آثار عقل، آزادي
هاي بشر، بهبود رفاه مادي و معنوي، افزايش سطح سلامتي و بهداشت، افزايش طول زندگي، مشاركت خلاق هر دو جنس زن و مرد، كيفيت زندگي آينده و… از اهداف اوليه آن تلقي مي
گردد.» (Redclift 1987 , 1340) به نقل از (حسين رحيمي، 1381، 319)

حال اگر منابع اعتباري به عنوان يكي از اصول بنيادين توسعه در دسترس زنان روستايي قرار گيرد و آنان تامين مالي شوند، در اين صورت، زنان روستايي افرادي كارآفرين و موفق خواهند بود كه در حيات اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و حتي سياسي روستا تحولي شگرف ايجاد خواهند كرد. براي توانمندسازي زنان روستايي خصوصاً سرپرست خانوار، تدوين برنامه
هاي دراز مدت و جامع ضروري می باشد. اما يكي از پيش شرط
هاي آن دسترسي به اعتبارات می باشد.

اهميت اعتبارات خرد در كاهش فقر بويژه از آن جهت داراي اهميت می باشد كه اولاً بطور معمول وام
هاي كلان بخصوص در كشورهاي در حال توسعه به دلايل مختلف نصيب افراد فقير نمي
شوند. ثانياً، همان
گونه كه با دوري (Bhaduri,1983)، رائو (Rao,1980) باردهان (Bardhan,1980) و گات همكاران (Ghate & others,1992) عنوان كرده
اند، عواملي مثل وجود قدرت
هاي انحصاري و يا بالا بودن نرخ بهره باعث شده كه منابع مالي غيررسمي نيز نتوانند اعتبارات لازم را در اختيار قشر فقير جامعه قرار دهند. نكته مهم آن می باشد كه بسياري از فقرا تنها به اين دليل فقير مانده
اند كه مبالغ اوليه و كوچك را براي رونق دادن به فعاليت
هايشان در اختيار ندارند. آن
گونه كه آدام اسميت بيان مي
كند اگر شخصي قادر به دست آوردن مبلغ كوچكي باشد، مي
تواند مبلغ بزرگتري را نيز كسب نمايد. اما مهم آن می باشد كه چگونه آن مبلغ كوچك را در شروع کار به چنگ آورد. همانطور كه اسميت تصریح كرد و ما نيز در ضرب
المثل
هاي خود داريم، پول، پول را مي
سازد. از آنجا كه اعتبارات خرد در واقع همان شرايط به دست آوردن مبالغ اوليه را فراهم مي
سازد، پس اعتبارات خرد مي
تواند في
النفسه تأثیر مهمي در كاهش فقر داشته باشند. (بخشوده و سلامي، 1384)

در واقع، اعتبارات خرد، ابزاري پايدار، قدرتمند و كليدي براي رفع فقر و وسيله
اي براي سازگاري در جهت نيل به جنبه
هاي فراموش شده عدالت اجتماعي مثل فقر، بيكاري و تبعيض و راهي براي توانمندسازي فقرا و رفع موانع توسعه اقتصادي می باشد.

از آنجا كه كاهش فقر و گرسنگي – امكان تحصيل براي كودكان، حداقل تا پايان مقطع دبستان، توانمندسازي زنان، كاهش مرگ و مير كودكان، مبارزه با بيماري
ها، حفظ محيط
زيست، مشاركت جهاني براي توسعه، تامين نيروي جسماني مادران از اهداف هزاره سوم در نظرگرفته شده می باشد، تأثیر اعتبارات خرد در اين راستا، خصوصاً توانمندسازي زنان روستايي در توسعه روستايي بسيار مهم جلوه مي
كند. همچنين با آزمون سازگاري بين برنامه
هاي اعتبارات خرد با سند چشم
انداز 20 ساله كشور و برنامه چهارم توسعه در سطح كلان، مي
توان پي برد كه هيچ ناسازگاري مشهودي بين محورهاي تعيين شده در برنامه چهارم توسعه و مكانيزم اعتبارات خرد وجود ندارد چراكه اعتبارات خرد كاملاً مردمي هستند و همانطور كه الگوي توسعه ايران برحفظ كرامت بشر
ها استوار می باشد، برنامه اعتبار خرد برنامه
اي می باشد گروهي و اجتماعي و در واقع نوعي سرمايه اجتماعي محسوب مي
گردد. (نوري نائيني، 1384)

بنابراين در كشور بعد از انقلاب، نهادهاي مختلفي مانند بانك كشاورزي و كميته امداد امام خميني (ره)، وزارت جهاد كشاورزي اين ضرورت را احساس كرده و اقدام به پرداخت اعتباراتي تحت عنوان اعتبارات خرد جهت توانمندسازي زنان روستايي نموده
اند كه مي
توان برتعدادي از آنها تصریح نمود.

مثلاً: در اين راستا، طرح
هاي زير در بانك كشاورزي در ارتباط با زنان طراحي شده و به مرحله اجرا درآمده می باشد.

1-طرح حضرت زينب كبري (س) (خاص زنان سرپرست خانوار)

2- طرح تعمير و بهداشتي كردن كارگاه
هاي قاليبافي

3- پرداخت تسهيلات به شركت
هاي روستايي زنان

4- طرح آتيه بانك كشاورزي. (عرب مازار و سعدي، 1383، 19)

5- طرح ايران با هدف تجهيز منابع و اعتبار براي زنان ايران.

اين طرح مختص زنان كشور می باشد. افتتاح
كنندگان هر يك از انواع حساب
هاي سپرده
اي يا قرض
الحسنه، مشمول بهره گیری از امتيازات خدمات عمومي اين طرح هستند. در اين طرح،
 خدمات بانكي براي زناني كه به علت كهولت سن يا بيماري نمي
توانند به شعب بانك مراجعه كنند، در محل سكونت آنان انجام مي
گردد و موارد مصرف وام قرض
الحسنه براي تامين كمك هزينه جهيزيه، تامين كمك هزينه تحصيلي (دانشگاه)، تامين كمك هزينه خود اشتغالي خود و فرزندان و تسهيلات و تعميرات مسكن بهره گیری مي
گردد. (سلطان محمدي، 1383، 27)

كميته امداد امام خميني (ره) نيز چه در زمينه توانمندسازي، چه در زمينه حمايتي اقداماتي براي زنان روستايي انجام داده می باشد. مانند طرح
هاي حمايتي، مي
توان به طرح مددجويي تصریح كرد كه شامل مددجوياني مي
گردد كه معمولاً بنا به عللي از قبيل بي
سرپرستي، از كار افتادگي سرپرست، معلوليت سرپرست، استيصال و درماندگي و بيماري سرپرست تحت پوشش قرار مي
گيرند.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

كمتيه امداد امام خميني (ره) در زمينه خودكفايي مددجويان خود نيز فعاليت
هاي مهمي را انجام داده می باشد.

طرح
ها و فعاليت
هايي كه جهت خودكفايي مددجويان تحت حمايت توسط اين نهاد انجام مي
گيرد، يكي از اصولي
ترين و شايسته
ترين خدمات مي
باشد در اين راستا، فعاليت
هاي كميته امداد در زمينه خودكفايي مددجويان حول چند محور عمده به توضیح زير می باشد:

1-پرداخت وام خودكفايي، تهيه و واگذاري مواد اوليه و وسيله كار.

2-رسيدگي و نظارت بر فعاليت
هاي خودكفايي خانواده
هاي تحت حمايت

3-ارائه آموزش
هاي فني و حرفه
اي

4- كاريابي براي مددجويان، ايجاد زمينه لازم براي جذب شدن مددجويان آموزش ديده در بازار كار.

5- پرداخت وام از محل تسهيلات تبصره
هاي قانون بودجه.

6- پرداخت وام به زنان روستايي سرپرست خانوار (طرح حضرت زينب كبري (س)).

7- تهيه مقدمات لازم براي خودكفايي دسته جمعي و گروهي از طريق كارگاه
هاي آموزشي و توليدي.

8- تامين فضاي خود كفايي. (گزارش آماري كميته امداد – 1383)

دفتر امور زنان روستايي وزارت جهادكشاورزي (از دفاتر تابعه معاونت ترويج و مشاركت مردمي) نيز از سال 1379 کوشش
هايي را براي ايجاد صندوق اعتبار خرد در مناطق روستايي با هدف طراحي يك الگوي بومي از اعتبار خرد كه منطبق با شرايط كشور باشد، آغاز نمود. هدف اصلي اين صندوق توسعه منابع انساني و تشكيل نهادهاي اجتماعي رسمي براي زنان با هدف ايجاد و تقويت سرمايه اجتماعي در جوامع روستايي با محوريت اعتبار و پس
انداز می باشد.

از ميان طرح
هاي در حال اجراي نهادهاي مختلف، براي بررسي پيامد اعتبارات خرد، آغاز تصميم به پژوهش در زمينه صندوق
هاي اعتبارات خرد گرفتم و در اين زمينه به روستاي شادمهن از توابع فيروزكوه مراجعه گردید تا پيامد اين صندوق
ها كه در واقع نوعي بانك زنان روستايي می باشد بر توانمندسازي زنان بررسي گردد، ولي به دليل اينكه يك تحقيق جامع در زمينه بانك
پذيري روستاييان در روستاي حصاربن توسط خانم دكتر شادي طلب (1380) اجرا شده بود، تصميم به بررسي پيامد طرح حضرت زينب كبري (س) در فعاليت دامداري در زمينه توانمندسازي اقتصادي زنان سرپرست خانوار در بويين زهرا گرفته گردید.

علت انتخاب طرح
 حضرت زينب كبري (س) اين بود كه اين طرح خاص زنان سرپرست خانوار روستايي می باشد و اين قشربه عنوان فقيرترين فقرا شناخته شده
اند و بكارگيري صحيح اعتبارات خرد در ايجاد شرايطي براي افزايش درآمدشان مهم به نظر مي
رسيد. هرچند كه چالش
هايي بر سر انتخاب زنان سرپرست خانوار به عنوان فقيرترين فقرا هست مانند اينكه شايد توسط فرزندان بزرگسال آنها تحت حمايت قرار گرفته و وضعيت بدي نداشته باشند و يا به اين علت كه زیرا فرهنگ كاركردن در چنين خانواده
هايي هست حتي دختران آنها نيز به فعاليت مشغول بوده و وضعيت خانواده از نظر مالي چندان نامناسب نباشد و يا اينكه زنان سرپرست خانوار در وضعيتي باشند كه فردي تحت تكفل آنها نباشد و درآمد آنها كفاف زندگي
شان را بدهد ولي با در نظر داشتن موارد گفته شده نظر غالب براين می باشد كه آنان فقيرترين فقرا هستند.

1-4- سوالات:

در اين تحقيق سعي مي
گردد به سوالات زير پاسخ داده گردد:

1-نحوه دسترسي زنان به اعتبارات خرد چگونه می باشد و مشكلات موجود در اين زمينه چيست؟

2- آيا طرح اجرا شده (طرح حضرت زينب كبري (س)) توانسته در ايجاد فرصت
هاي شغلي و افزايش درآمد زنان سرپرست خانوار موثر باشد؟

3- آيا مقدار اعتبارات پرداختي به زنان سرپرست خانوار براي ايجاد فعاليت يا گسترش آن مناسب بوده می باشد؟

4- آيا اگر ميزان اعتبارات پرداختي به زنان سرپرست خانوار افزايش يابد، توانمندسازي آنان را تسريع مي
كند؟

5- نارسايي
هاي احتمالي طرح حضرت زينب كبري (س) چيست؟


1-5- ديدگاه انتخابي تحقيق:

با در نظر داشتن اينكه اعتبارات خرد به عنوان رهيافتي در كاهش فقر و توسعه مناطق روستايي از دهه
هاي 1980 و 1990 مورد توجه قرار گرفته می باشد، ديدگاه
هاي مختلفي در اين زمينه كه ملهم از مباحث عمده در اقتصاد نئوليبرال می باشد، مطرح شده می باشد كه از آن جمله مي
توان به ديدگاه بازارگرا، ديدگاه دولت
گرا و ديدگاه جامعه
گرا تصریح كرد.

در ديدگاه بازارگرا، بازار مالي، بازار رقابت كامل می باشد و توجه خاصي به كاهش دخالت دولت دارد چراكه معتقد می باشد روستاييان نظير ساير واحدها قادرند نيازهاي خود را از طريق مكانيسم بازار برطرف كنند.

در ديدگاه دولت
گرا، 3 رهيافت خود پايداري مالي، رهيافت كاهش فقر و رهيافت فمنيستي هست.

در اين ديدگاه، بازار مالي بازار انحصاري می باشد و نرخ بهره بسيار بالا می باشد و اعتقاد براين می باشد وام
هايي كه در اختيار روستاييان قرار مي
گيرد نه تنها مشكلات آنها را حل نمي
كند، بلكه آنها را فقيرتر مي
نمايد.

پس دولت از طريق سيستم بانكي منابع مالي و اعتباري را با بهره كم در اختيار روستاييان فقير (كه در اين تحقيق مقصود زنان سرپرست خانوار روستاهاي بويين زهرا هستند) قرار مي
دهد.

در ديدگاه جامعه
گرا، هرگونه دخالت دولت بايد با مشاركت و همكاري روستاييان هم در ابعاد مالي و هم غيرمالي صورت گيرد. در اين تحقيق كه هدف بررسي پيامد اعتبارات خردپرداختي توسط طرح حضرت زينب كبري (س) كه هدف خود را توانمندسازي اقتصادي زنان سرپرست خانوار از طريق پرداخت وام
هايي با كارمزد پايين عنوان كرده می باشد با ديدگاه دولت
گرا و پارادايم مطرح شده در اين ديدگاه يعني پارادايم خود پايداري مالي زنان نگريسته مي
گردد هرچند كه در مواردي با بافت روستاهاي ايران تفاوت
هاي بنيادي دارد كه در جاي خود به آن پرداخته مي
گردد.


1-6- اهداف تحقيق:

هدف
هايي كه در اين تحقيق دنبال مي
شوند عبارتند از:

– اهداف عمومي تحقيق:

  • بررسي تأثیر و جايگاه اعتبارات خرد پرداختي توسط طرح حضرت زينب كبري (س) در توانمندسازي اقتصادي زنان سرپرست خانوار در روستاهاي بويين زهرا.
  • بررسي نحوه عملكرد طرح حضرت زينب كبري (س) در ايجاد فرصت
هاي شغلي.
  • يافتن عوامل احتمالي بازدارنده براي رسيدن به اهداف از پيش طراحي اين طرح (طرح حضرت زينب كبري (س))

– اهداف اختصاصي تحقيق:

1- بررسي تاثير سن و ميزان تحصيلات زنان سرپرست خانوار در توانمندسازي اقتصادي آنها

2- بررسي تأثیر تعداد افراد تحت تكفل زنان سرپرست خانوار در توانمندسازي اقتصادي آنها.

3- بررسي تاثير نوع مصرف و مبلغ تسهيلات در توانمندسازي اقتصادي زنان سرپرست خانوار روستايي.


2-تعريف مفاهيم

2-1 تعاريفي از اعتبار و انواع آن:

كلمه اعتبار معاني زيادي دارد، اما در لغت به معني اعتماد و تكيه كردن، قول، اطمينان، منزلت و آبروست.

معني اصطلاحي آن عبارت می باشد از اطميناني كه بانك يا موسسه
اي به شخص ابراز نموده تا مبلغي از سرمايه خود را در اختيار او قرار دهد.

در تعريفي ديگر اعتبار، انتقال موقتي قدرت خريد از افراد حقيقي يا حقوقي به فرد ديگري می باشد كه كارايي و مديريت لازم جهت فعاليت را دارد ولي فاقد سرمايه كافي می باشد.

ولي بطور كاربردي، اعتبار عبارت می باشد از هر نوع قراردادي كه به موجب آن بانكي بنا به درخواست و برطبق دستورات يك مشتري، مامور می باشد كه مقابل اسناد معيني به شخص ثالث يا به حواله كرد او وجهي پرداخت نمايد. (نادري مهديي، 1381، 35)

در تعريف وام و يا اعتبار بطور كلي مي
توان گفت: مقدار پول يا جنسي و يا خدمتي می باشد كه شخص براي مدتي (محدود و مشخص يا نامشخص) پیش روی اخذ بهره يا مقداري اضافه و يا بدون دريافت بهره و مبلغ اضافي (قرض
الحسنه) با دريافت وثيقه و يا به اعتبار شخصي در اختيار شخص ديگر قرار مي
دهد. (طالب، 1372، 54 و 53)

وام
ها را مي
توان به شكل
هاي مختلفي تقسيم
بندي كرد: (مانند مصرفي، توليدي، نقدي، جنسي، كوتاه مدت، ميان مدت، بلند مدت (با در نظر داشتن زمان بازپرداخت.)

همانگونه كه در نمودار زير نشان داده مي
گردد، وام
ها را مي
توان به دو گروه مصرفي و توليدي تقسيم كرد.

وام
هاي توليدي، خود به دو گروه مستقيم و غيرمستقيم تقسيم مي
شوند. وام
هاي مستقيم، وام
هاي می باشد كه بطور مستقيم در توليد به كار گرفته مي
گردد. در حالي
كه وام
هاي غيرمستقيم در مواردي نظير خانه
سازي، ايجاد زيرساخت
ها مثل توسعه جاده و ايجاد شبكه آبرساني مورد بهره گیری قرار مي
گيرد. تنها نقشي كه وام
هاي مصرفي غيرتوليدي در زندگي روستاييان دارند، افزايش بدهي روستاييان می باشد. در حالي
كه وام
هاي مصرفي توليدي، باعث كاهش احتمال زيان مي
شوند و نوسان
هاي مصرف را پیش روی نوسان
هاي فصلي درآمد، هموار مي
كند. (معظمي، 1377، 28)

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

1) Redclift

 

برای خرید و دانلود متن کامل این پایان نامه می توانید اینجا کلیک کنید